66433301 (021)

  • 1397-08-14

کاخن سازی جدید در عرصه موسیقی و سازهای کوبه ای

لغتی اسپانیایی به معنی«جعبه ، صندوق ، صندوقچه ، كمد كوچك یا میز كشودار كوچك» است كه به نوعی ساز كوبه ای اطلاق می شود . نوازنده بر روی كاخون می نشیند و با ضربات كف دست و انگشتان كه بر روی صفحه جلویی ساز می كوبد ، صدایی خاص و زنگ دار تولید می كند . ریشه ها : به نظر می رسد بردگانی كه از آفریقای مركزی و غربی توسط اسپانیایی های فاتح ، به سرزمین های تحت سلطه ایشان در آمریكای لاتین ، به خصوص پرو و كوبا برده شدند ، این نوع ساز كوبه ای و فرم ساده آن را به اهالی آن سرزمین ها معرفی كردند. بدین ترتیب دو نظریه در مورد پیدایش این ساز ارائه شد . ممكن است این نوع درام نواده مستقیم آلات موسیقایی جعبه مانندی باشد كه در كشورهای آفریقایی غربی و مركزی مانند آنگولا و آنتیل استفاده می شدند این آلات موسیقی توسط بردگان و خدمتكاران پرویی كه در ناوگان كشتیرانی اسپانیایی ها خدمت می كردند به تدریج تغییر یافت و به صورت یك ساز كوبه ای به كار رفت. بردگان پرویی مذكور در نواحی ساحلی مانند „ماتانزاس” (Matanzas) و „كوبا” (Cuba) جعبه ها و صندوق های حمل ماهی ماهیگیران را به ساز تبدیل كردند ؛ در حالی كه در سایر نواحی، مردم بومی با كوبیدن بر روی كمدهای كوچك لباس و دراورها ریتم می ساختند و پایكوبی می كردند . برخی دیگر عقیده دارند كه بردگان سیاهپوست از جعبه های ساده ای به عنوان یك ساز استفاده می كردند تا بدین وسیله علیه حكم اسپانیاییهای حاكم بر نواحی آفریقایی نشین كه موسیقی و ساز و آواز را برای بردگان تحریم كرده بودند مبارزه كرده باشند . بدین ترتیب ایشان می توانستند بدون ترس از مجازات و بدون زیر پا گذاشتن قوانین جابرانه اسپانیایی ها وسایلی مانند چهارپایه و جعبه و كمدهای چوبی كوچك را كه هویت موسیقایی ندارند به جای ساز به كار ببرند . وقتی كلیه نظریات و احتمالات را بررسی می كنیم می بینیم كه در هر صورت تركیبی از موسیقی و ساز آفریقایی به همراه اجبار و محدودیت اعمال شده توسط حاكمان اسپانیایی بوده كه مسیر پیدایش كاخن را شكل داده و تعیین كرده است. كاخون جعبه ای شش وجهی و مكعب مستطیل شكل است كه پنج وجه آن را از یك لایه چوب نازك به ضخامت 3/1 تا 2 سانتیمتر (5/0 تا 75/0 اینچ) می سازند . وجه ششم (كه یكی از مستطیل هاست) از یك لایه تخته سه لای نازك پوشانیده می شود . این وجه كه سطح ضربه خورنده یا سر(Head) كاحون است „تاپا” (Tapa) نام دارد . حفره صدا(Sound hole) در وجه كناری „تاپا” تعبیه می گردد صفحه چوبی „تاپا” را معمولا به طور كامل به جعبه كاخون نمی چسبانند ، به طوری كه در نواحی فوقانی اش فقط در چند نقطه به كاخون متصل است. با این تمهید هنگام ضربه زدن به „تاپا” صدایی گِزمانند و خاص با افه لرزشی از كاخون به گوش می رسد.